به روز رسانی شده در : پنجشنبه 2 تیر 1401 | ارسال مطلب
مهم ترین عناوین :
باستان
1399/05/10
ابوالفضل فدائی

غزنویان، در سالهای (۳۵۱ – ۵۸۲) هـ.ق حکومت کردند که یک دولت فارسی زبان، نظامی و اسلامی بود، دولت غزنوی خاستگاه …

غزنویان، در سالهای (۳۵۱ – ۵۸۲) هـ.ق حکومت کردند که یک دولت فارسی زبان، نظامی و اسلامی بود، دولت غزنوی خاستگاه نژادی و پایگاه علمی خاصی نداشت. 

[۱]  سلاطین غزنوی مانند سامانیان و آل‌بویه، منسب‌نامه‌نویسان را بر آن داشتند تا گذشتۀ آنان را به پادشاهان پیش از اسلام ایرانیان پیوند دهند.

قدرت غزنویان در هند

غزنویان ۲۳۰ سال به عنوان قدرتی قابل توجه در شرق افغانستان (غزنه) و شرق هند بودند.”الپتکین” سپهسالار خراسان به عنوان یکی از مؤسسین دولت غزنوی که غلامی ترک نژاد، در دربار ساسانیان بود توانست غزنه را تصرف کند و با گرفتن منشور از منصور بن نوح سامانی موقعیت خود را در غزنه سامان دهد.[۲]

بعد از الپتکین یکی از غلامان او به نام “بلکتکین” ۱۰ سال در غزنه قدرت را به دست گرفت و بعد از او “بوری تکین” ۲ سال در راس قدرت بود اما به علت بی‌لیاقتی خلع شد و جای او را “سبکتکین” گرفت، او نیز غلامی ترک‌نژاد بود که در زمان سلطنت منصور بن نوح سامانی در خدمت الپتکین بود، در واقع مؤسس واقعی دولت غزنویان سبکتکین بشمار می‌رود.[۳]

بعد از سبکتکین پسرش “محمود” به جای او نشست، او نیز مانند پدر از سامانیان اطاعت می‌کرد، دوران سلطان محمود و سلطان مسعود که در منابع به عنوان دوره نخست غزنوی یاد می‌شود، اوج قدرت سیاسی و نظامی دولت غزنویان بود که اتفاقات مهمی در آن رخ داد که به اختصار به مهمترین آنها اشاره می‌کنیم.

مسیر لشکرکشی‌های سلطان محمود

مسیر لشکرکشی‌های سلطان محمود

فتوحات سلطان محمود

سلطان محمود در زمان سلطنتش غزوه‌های زیادی از جمله در بهاطیه، مولتان، شوکپال و…انجام داد.
فتوحات او در هند دو دلیل عمده داشت:
۱- مناطق واقع در شرق قلمرو آنان، از ثروتی چشمگیر برخوردار بود که می‌توانست انتظارات مادی سپاه غزنوی را تامین کند.
۲- اهالی سرزمین شرقی قلمرو غزنویان غیر مسلمان بودند و نشر اسلام علاوه بر آنکه انگیزه مجاهدان دینی برای پیوستن به سپاه محمود بود حمله سلطان محمود را توجیه می‌کرد و در لشکر‌کشی به هند از همه مهمتر فتح سومنات بود.
از دیگر لشکر‌کشی‌های محمود تصرف سیستان بود که آنجا را از چنگ امیر خلف صفاری بیرون آورد و وی هم‌چنان توانست ری را از مجد‌الدوله دیلمی بگیرد.[۴]


بیشتر بخوانید : سلجوقیان

 سلطان محمود و خلافت عباسی

مناسبات محمود و خلافت عباسی بر اساس مصالح دو طرف، از ابتدا گرم و دوستانه بود و در تمام دوران، محمود القادر بالله خلیفه بود و سلطان برای حفظ و پشتیبانی خلیفه از حکومت خویش و مشروعیت دادن به حکومت خود از هیچ کاری کوتاهی نمی‌کرد و برای آنکه محمود برای حمله به هند خود را به عنوان مجاهد و غازی‌ اسلام معرفی کند به همراهی خلیفه احتیاج داشت.[۵]

سکه ضرب شده به نام سلطان مسعود
سکه ضرب شده به نام سلطان مسعود

سلطان مسعود

بعد از محمود پسرش سلطان مسعود قدرت را به دست گرفت او برای آرام کردن مناطقی که شورش کرده بودند به کرمان و تهران لشکر کشید و برای کسب شهرت، او نیز مانند پدر به هندوستان رفت و شهر بنارس را فتح کرد، اما در این میان گرفتار هجوم ترکمنان شد و در جنگ دندانقان از آنان شکست خورد و به هندوستان گریخت.[۶]

 


بیشتر بخوانید : غوریان

دوره دوم غزنوی

بعد از سلطان مسعود، دولت غزنوی دچار انحطاط شد و سلاطین غزنوی به مدت یک و نیم قرن در بلاد شرقی به حکومت خود ادامه دادند که به دوره دوم غزنوی مشهور است، بعد از مسعود سلاطین غزنوی، محمد، مودود، فرخزاد، ابراهیم، بهرام شاه و آخرین آن خسرو ملک می‌باشند.[۷]

انقراض غزنویان

در جنگ غزنه میان بهرام شاه غزنوی و سیف‌الدین سوری غزنه به دست غوریان افتاد، بیرون رفتن قدرت از دست غزنویان به خاطر فشار غوریان نبود بلکه دسته‌ای از ترکان اغزها بودند که خسرو ملک در برابر حمله آنها شکست خورد و به این ترتیب سلسله غزنوی منقرض شد.[۸]


پانویس

۱.  زرین‌کوب، عبدالحسین، روزگاران تاریخ ایران، تهران، انتشارات سخن، چاپ اول، ۱۳۷۸، ص۴۱۰.
۲. باسورث، ادموند کلیفورد، تاریخ غزنویان، مترجم، حسن انوشه، تهران، امیرکبیر، ۱۳۷۲، ج۱، ص۱۲۵.
۳.  جرفادقانی، ابواشرف ناصح بن ظفر، تاریخ یمینی، مصحح: دکتر جعفر شعار، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ سوم، ۱۳۷۴، ص۱۰۳.
۴.  فروزانی، ابوالقاسم، غزنویان از پیدایش تا فروپاشی، تهران، انتشارات سمت، چاپ اول، ۱۳۸۴، ص۱۹۶.
۵.  باسورث، ادموند کلیفورد، تاریخ غزنویان، مترجم، حسن انوشه، تهران، امیرکبیر، ۱۳۷۲، ج۱، ص۱۷۵.
۶.  بیهقی، ابوالفضل، تاریخ مسعودی، مصحح: سعید نفیسی، تهران، اشارات طبع کتاب، ۱۳۱۹، ص۱۰۱.
۷.  ابن اثیر، تاریخ‌الکامل، مترجم: دکتر محمد حسین روحانی، تهران، بی تا، ج۱۵، ص۴۲۶.
۸.  باسورث، ادموند کلیفورد، تاریخ غزنویان، مترجم، حسن انوشه، تهران، امیرکبیر، ۱۳۷۲، ج۱، ص۴۷۰.

منابع

سایت پژوهه، برگرفته از مقاله «غزنویان»، تاریخ بازیابی ۹۵/۹/۲۸.    


منبع : ویکی فقه -ویکی پدیا


https://sarayetarikh.ir/?p=4456
×
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط سرای تاریخ در وب سایت منتشر خواهد شد
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد
  • لطفا از تایپ فینگلیش بپرهیزید. در غیر اینصورت دیدگاه شما منتشر نخواهد شد.
نظرات و تجربیات شما

0 دیدگاه برای “غزنویان

دیدگاه شما

ابتدا تمام فیلدها را تکمیل نمائید و بعد بر روی ارسال کلیک کنید.

1 / 10
حاج عیسی جعفری، یار و خادم وفادار امام خمینی
حاج عیسی جعفری، یار و خادم وفادار امام خمینی
2 / 10
همه مردان آخرین دولت شاه
همه مردان آخرین دولت شاه
3 / 10
کودتای 28 مرداد؛ روزی که «ایرانی بودن» خجالت داشت
کودتای ۲۸ مرداد؛ روزی که «ایرانی بودن» خجالت داشت
4 / 10
همه چیز درباره نبرد نرماندی + اسرار و حقایق
همه چیز درباره نبرد نرماندی + اسرار و حقایق
5 / 10
مروری بر موانع نوسازی در ارتش پهلوی اول؛ از فساد تا موانع آموزشی
مروری بر موانع نوسازی در ارتش پهلوی اول؛ از فساد تا موانع آموزشی
6 / 10
نگاهی به مناسبات سلیمان‌میرزا اسکندری و رضاشاه
نگاهی به مناسبات سلیمان‌میرزا اسکندری و رضاشاه
7 / 10
چکیده ای از زندگینامه سید محمد حسینی بهشتی
چکیده ای از زندگینامه سید محمد حسینی بهشتی
8 / 10
دلایل تغییر رویکرد امام در خرداد ۱۳۴۲
9 / 10
چرا نظریه دیکتاتور خیرخواه در ایران شکست خورد؟ /کودتاه رضاشاه
چرا نظریه دیکتاتور خیرخواه در ایران شکست خورد؟ /کودتاه رضاشاه
10 / 10
مردی که رضاشاه از او بیم داشت /مؤتمن‌الملک

آخرین مطالب
به قلم ابوالفضل فدائی