به روز رسانی شده در : جمعه 27 آبان 1401 | ارسال مطلب
مهم ترین عناوین :
باستان
1399/06/12
ابوالفضل فدائی

 برمکیان خاندان دولتمند، هنرپرور و دانش‌دوست ایرانی در دربار خلیفه‌های عباسی بودند که نقش چشمگیری در پی‌ریزی تمدن اسلامی داشتند. …

 برمکیان خاندان دولتمند، هنرپرور و دانش‌دوست ایرانی در دربار خلیفه‌های عباسی بودند که نقش چشمگیری در پی‌ریزی تمدن اسلامی داشتند. لوسین بووا، خاورشناس فرانسوی، در کتاب برمکیان سرگذشت این خاندان بانفوذ را که نمودی از نفوذ تمدن ایرانی در جامعه‌ی اسلامی است، پیش چشم خوانندگان می‌گذارد. به نظر این پژوهشگر برجسته:

  در‌خشان‌ترین دوران خلافت وقتی شروع شد که یحیی زمام امور را به دست گرفت. دوره‌ی کشورگشایی گذشت و دوران عمران و آبادانی آغاز گردید. بنی‌امیه بنیان‌گذار امپراتوری هستند، ولی عباسیان تشکیلات آن را دادند و برای انجام این کار مهم معاونان و معاضدانی شایسته‌تر از برمکیان نمی‌توانستند به دست آورند. درنتیجه‌ی لیاقت برمیکان هیچ‌گاه امپراتوری عرب به ثروت و نعمت دوران خلافت هارون الرشید نرسید و هیچ‌گاه مانند دوران خلافت هاورن الرشید مالیات‌ها به‌راحتی و نظم و ترتیب وصول نمی‌شد.(ص ۶۱)

  اداره‌ی پست برید که دارای تشکیلات نیرومندی بود به دست اشخاصی اداره می‌شد که به طور مستقیم از طرف حکومت مرکزی منصوب می‌شدند و این ماموران اطلاعات دقیق و صحیح و جزئیات وقایع ایالت‌ها را به استحضار خلیفه می‌رساندند. طرز اداره‌ی مملکت به دست برمکیان بر اساس کوشش و کار و آزدمنشی و ذکاوت و قدرت استوار بود. تمدن عرب با کمک یحیی و فرزندانش به اوج تعالی رسید و در زمان وزارت برمکیان دربار خلیفه‌ها به منتهای جلالت و عظمت خود رسید.(ص ۶۲)

  باید اعتراف کرد که خارجیان و به ویژه ایرانیان بانی این تشکیلات و مولد این جلالت شده‌اند. نه فقط یحیی و خاندان او در اصل ایرانی بودند بلکه اکثر آشنایان و محارم و دست‌پروردگان آن‌ها نیز ایرانی بوده‌اند. انقلابی که عباسیان را به مقام خلافت رساند می‌توان واکنش آسیای شرقی در برابر آسیای غربی تعبیر نمود. این انقلاب را اهالی خراسان و عراق(منظور بخش مرکزی ایران که عراق عجم نیز نامیده می‌شد) به وجود آوردند و ساکنان همین نواحی بودند که از آن بهره‌ور شدند.(ص ۶۲)

 

  یحی که همیشه طرفدار علم و معرفت بود، علمای و هنرمندان و فیلسوفان را تشویق می‌نمود و مباحث مذهبی و اخلاقی را نیز بسیار دوست می‌داشت و با طیب خاطر فقیهان مسلمان و آزاداندیشان و عالمان سایر فرق و نحل را مجتمع می‌نمود و به مباحثات فلسفی سرگرم می‌شد.(ص ۶۵)

صاحب الفهرست می‌نویسد که یحیی یکی از عالمان را به هند فرستاد تا عقاقیر آن مملکت را برای او بیاورد و در ضمن رساله‌ای درباره‌ی مذهب هندیان تهیه نماید. برمیکان که به مسائل هند علاقه‌ی وافری داشتند بارها عالمان و فیلسوفان و حکیمان و پزشکان آن مملکت را به محظر خود می‌آورند.(ص ۶۶)

نقش برمکیان در پی‌ریزی تمدن اسلامی

خلیفهٔ عباسی ابوالعباس سفاح در دوران وزارت خالد بن برمک

  طبیب معروف مسیحی بختیشوع ثروت خود را مدیون یحیی برمکی است. هارون در آغاز خلافت خود مریض شد و به وزیرش گفت این طبیبان چیزی نمی‌فهمند و تو باید برای من طبیبی حاذق بیابی. یحیح بختیشوع را که در جندی‌شاپور بود معرفی نمود و او را از آن‌جا به بغداد آوردند. خلیفه این طبیب را عزیز داشت و احسان کرد و به سمت رئیس الاطبائ منصوبش کرد.(ص ۶۶)

  سرانجام این خاندان فرهنگ‌پرور و دانش‌دوست به حسادت و کینه‌توزی بدخواهان و به فرمان خلیفه‌ی عباسی به دم تیغ سپرده شدند.

ای طفل دهر گر تو ز پستان روزگار

روزی دو شیر دولت و اقبال برمکی

در مهد عهد غره مشو از کمال خویش

یاد آور از زوال کریمان برمکی


برگرفته از:

بووا، لوسین. برمکیان به روایات مورخان عرب و ایرانی. ترجمه‌ی عبدالحسین میکده. تهران: شرکت انتشارات علمی وفرهنگی، چاپ اول ۱۳۳۶، چاپ چهارم، ۱۳۸۰


منبع :جزیره دانش


https://sarayetarikh.ir/?p=4821
×
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط سرای تاریخ در وب سایت منتشر خواهد شد
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد
  • لطفا از تایپ فینگلیش بپرهیزید. در غیر اینصورت دیدگاه شما منتشر نخواهد شد.
نظرات و تجربیات شما

0 دیدگاه برای “نقش برمکیان در پی‌ریزی تمدن اسلامی

دیدگاه شما

ابتدا تمام فیلدها را تکمیل نمائید و بعد بر روی ارسال کلیک کنید.

1 / 10
نخستین مدرسه دخترانه در ایران
نخستین مدرسه دخترانه در ایران
2 / 10
هزینه‌های تعزیه در دوران ناصرالدین‌شاه
هزینه‌های تعزیه در دوران ناصرالدین‌شاه
3 / 10
حاج عیسی جعفری، یار و خادم وفادار امام خمینی
حاج عیسی جعفری، یار و خادم وفادار امام خمینی
4 / 10
همه مردان آخرین دولت شاه
همه مردان آخرین دولت شاه
5 / 10
کودتای 28 مرداد؛ روزی که «ایرانی بودن» خجالت داشت
کودتای ۲۸ مرداد؛ روزی که «ایرانی بودن» خجالت داشت
6 / 10
همه چیز درباره نبرد نرماندی + اسرار و حقایق
همه چیز درباره نبرد نرماندی + اسرار و حقایق
7 / 10
مروری بر موانع نوسازی در ارتش پهلوی اول؛ از فساد تا موانع آموزشی
مروری بر موانع نوسازی در ارتش پهلوی اول؛ از فساد تا موانع آموزشی
8 / 10
نگاهی به مناسبات سلیمان‌میرزا اسکندری و رضاشاه
نگاهی به مناسبات سلیمان‌میرزا اسکندری و رضاشاه
9 / 10
چکیده ای از زندگینامه سید محمد حسینی بهشتی
چکیده ای از زندگینامه سید محمد حسینی بهشتی
10 / 10
دلایل تغییر رویکرد امام در خرداد ۱۳۴۲

آخرین مطالب
به قلم ابوالفضل فدائی