به روز رسانی شده در : جمعه 29 دی 1402 | ارسال مطلب
مهم ترین عناوین :
باستان
1402/01/04
ابوالفضل فدائی
4246 بازدید

سرای تاریخ : رئیسعلی دلواری (۱۲۶۳-۱۲۹۴ش)، از رهبران قیام مردم جنوب ایران در تنگستان و بوشهر علیه اشغال انگلیسی‌ها در میانه جنگ جهانی اول بود.

سرای تاریخ : رئیس علی دلواری (۱۲۶۳-۱۲۹۴ش)، از رهبران قیام مردم جنوب ایران در تنگستان و بوشهر علیه اشغال انگلیسی‌ها در میانه جنگ جهانی اول بود.
با شروع جنگ جهانی اول و حائز اهمیت بودن منطقه جنوب ایران به لحاظ اقتصادی برای انگلیس و همچنین ضعف دولت ایران و حاکم نبودن آن بر منطقه جنوب، انگلیسی‌ها شهر بوشهر را اشغال کردند. رئیسعلی از جمله افرادی بود که با گرفتن حکم جهاد از علمای شیعه به مقابله با انگلیسی‌ها پرداخت و توانست با بسیج مردم و شبیخون‌هایی، تلفات بسیاری به آنها وارد کند، ولی سرانجام در ۱۲ شهریور سال ۱۲۹۴ش با خیانت یکی از همراهانش به وسیله اصابت گلوله به شهادت رسید و طبق وصیت‌اش در وادی السلام نجف دفن شده است. روز شهادت دلواری به روز ملی مبارزه با استعمار نام‌گذاری شده است.

رئیس علی دلواري یک رجل ملي است؛ رجلي كه از مشروطه سر برآورد. همچنان‌كه ستارخان و باقرخان به عنوان دو لوطي بدون پيشينه‎اي قابل افتخار از تبريز مشروطه‎خواه سر برآوردند. اگر ستارخان با برانداختن پرچم‎هاي سفيد كه به معناي پناه‎ آوردن به روس‎ها بود، به تسليم تن نداد و سردار ملي شد، رييس علي دلواري هم به تهديد و امان بريتانيايي‎ها مرعوب و تطميع نشد.

مشروطه سرآغاز برآمدن مرداني است كه وطن‌پرستي را به همان اندازه كه فهم مي‎كردند، در راهش جان مي‎دادند. به هنگام اولتيماتوم روسيه و بريتانيا براي تعطيلي مجلس دوم در ميان مردمي كه در گرد مجلس حلقه زده بودند، شيخي نه‌چندان معروف كه به حدس و گمان شيخ‏ محمد خياباني است، گفت: «استقلال هر ملتي شرافت اوست. اگر نتوانيم كشور خود را نجات دهيم و شرافتمندانه زندگي كنيم، لااقل در راه وطن جان خواهيم داد، زيرا در چنين مواقع خطرناك و حساس، زنده‎ ماندن همان محو شدن است.» مشروطه بود كه به اين مردمان هويت بخشيد.

 

تا پيش از اين، مردان ماجراجويي در نقاط مختلف ايران بودند كه به هنگام ضعف و فتور حكومت مركزي به ويژه در دوره شاه‎مرگي خودي نشان داده و با به دست‎گرفتن قدرت آرامش را به منطقه سكونت خود مي‎آوردند عده‎اي را هم زير بال و پر خود مي‎گرفتند. آنان نهايت به عنوان گردنكشاني چند روزه شهرت مي‎يافتند و در مقابل ظلم نمايندگان حكومت مركزي پناهي براي بي‎پناهان مي‌شدند. مشروطه به چنين مرداني هويت بخشيد. آنان ديگر نه بار خاطر حكومت مركزي كه يار شاطر آن شدند. به ويژه برخي فقيهان از آنان در ياري مشروطه كمك گرفتند.

رئیس علی دلواري در اوان جواني‎اش كه مشروطه شد، شاهد اقدامات فقيه مشروطه‎خواه، سيدعبدالحسين لاري بود. فقيهي كه تفنگ بر دوش و عمامه به سر و با تحت‎الحنك به ياري مشروطه در شيراز رفت. رييس علي در چنين فضايي باليد. جنوب ايران (فارس و بنادر كه بوشهر جزيي از آن بود) علاوه بر استبداد قاجاري گرفتار نزاع و رقابت ذي‎نفوذاني چون فرمانفرما، قوام و صولت‎الدوله قشقايي بود. در كنار اينها، بريتانيا به جهت منافع خليج‌فارسي خود حضوري چشمگير در اين منطقه داشت. اين حضور با اشغال بين‎النهرين (عراق) پررنگ‎تر شد. نهضت جنوب ايران با نهضت استقلال‎خواهي عراق پيوند خورد. حلقه اتصال اين دو نهضت، فقيهان شيعه بودند. دو نهضت استقلال‎طلبي و ملي‎گرايانه كه شيعه و سني را در كنار يكديگر مي‎طلبيدند.

رئیس علی دلواری؛از رهبران قیام مردم جنوب ایران

رئیس علی دلواری در سن ۳۴ سالگی به درجه شهادت رسید.

رئیس علی دلواري چون استقلال ايران را در خطر ديد، سخني چون شيخ‎محمد خياباني بر زبان آورد كه نمي‎تواند در مقابل تهديد استقلال ايران بي‎تفاوت بنشيند. وقتي هم با تهديد تخريب خانه و زندگي‎اش از جانب بريتانيايي‎ها مواجه شد، كوه را محل سكناي خود دانست و انهدام آن را خارج از اراده امپراتوري بريتانيا. تا پيش از اين، اگر چنين مرداني در پي تهديد حكومت مركزي بودند، حال مدافعاني براي استقلال و مشروطه ايران بودند. بي‎جهت نبود كه ستارخان و باقرخان به راي مجلس شورا لقب سردار ملي و سالار ملي گرفتند و با شهادت رييسعلي دلواري، مجلس بزرگداشتش در تهران توسط رييس‎الوزرا، حسن مستوفي برگزار شد. مشروطه محملي براي رويش چنين مرداني بود

اين مردان شايد به جهت برخي رفتارهاي‌شان مورد نكوهش بعضي روشنفكران و نخبگان قرار گرفته‎اند. به انصاف اما بايد گفت آنان در بزنگاه تاريخ خوش درخشيدند و خود را نام‎آور ساختند.


https://sarayetarikh.ir/?p=7888
×
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط سرای تاریخ در وب سایت منتشر خواهد شد
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد
  • لطفا از تایپ فینگلیش بپرهیزید. در غیر اینصورت دیدگاه شما منتشر نخواهد شد.
نظرات و تجربیات شما

0 دیدگاه برای “رئیس علی دلواری؛از رهبران قیام مردم جنوب ایران

دیدگاه شما

ابتدا تمام فیلدها را تکمیل نمائید و بعد بر روی ارسال کلیک کنید.

1 / 10
ایل ارکوازی؛ یکی از ایلات بزرگ ایران
ایل ارکوازی؛ یکی از ایلات بزرگ ایران
2 / 10
ایل ملکشاهی سرحدداران ایران زمین
ایل ملکشاهی سرحدداران ایران زمین
3 / 10
پوشش و لباس دختر مدرسه‌ای‌های قبلِ از انقلاب
پوشش و لباس دختر مدرسه‌ای‌های دهه ۵۰
4 / 10
این دبیرستان معروف یادگار دو پدر است برای دو پسر کشته‌شده
این دبیرستان معروف یادگار دو پدر است برای دو پسر کشته‌شده | مدرسه فیروزبهرام
5 / 10
علت فرار مظفرالدین شاه از کاخ دارآباد|زندگینامه
علت فرار مظفرالدین شاه از کاخ دارآباد|زندگینامه
6 / 10
عکس های قدیمی خیابان‌های برفی تهران در دهه ۵۰
عکس های قدیمی خیابان‌های برفی تهران در دهه ۵۰
7 / 10
کشف سازه‌ای،قدیمی‌تر از کاخ گلستان
کشف سازه‌ای،قدیمی‌تر از کاخ گلستان
8 / 10
اولین فرد دفن شده در بهشت زهرای تهران چه شخصی بود!
9 / 10
تصویر مردان کت‌شلواری و زنان با چادر در سال ۱۳۳۰
تصویر مردان کت‌شلواری و زنان با چادر در سال ۱۳۳۰
10 / 10
رضا شاه می‌خواست اینجا کاباره بسازد!
رضا شاه می‌خواست در این منطقه کاباره بسازد؟

آخرین مطالب
به قلم ابوالفضل فدائی
تاریخ اسلام