سرای تاریخ
سرای تاریخ |مرجعی کامل درباره تاریخ ایران و جهان
 موقعیت شما در سایت : سرای تاریخ » صفحه نخست » تاریخ معاصر
خبرهای سایت
  •   دسته بندی : تاریخ معاصر
  •   بازدید :970 بار
  •   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۲۷
نگارنده :زریر عباسی
( کارشناس ارشد ایران شناسی )

چکیده:

در این نوشتار ، نگارنده می‌کوشد به اجمال از نقشی که رشته‌کوه زاگرس در طول تاریخ ایران در پاسداشت هویت مردم ایران داشته ، سخن بگوید.

نگارنده معتقد است سلسله جبال زاگرس در صیانت قوم ماد، به عنوان یک قوم آریایی، در برابر حملات آشوریان نقش مهمی داشته است، همچنین بیان می‌کند که به اتکای این سلسله جبال بوده است که مزاحمت‌های جدّی در سر راه اسکندر شکل می‌گیرد و نیز وجود رشته کوه زاگرس در مرزهای غربی فلات ایران را یکی از مهمترین عوامل مؤثر در جلوگیری از گسترش عربیّت در فلات ایران تلقی می‌کند، نگارنده در طول مقاله برای مدعای خود، شواهد متعددی نیز ارائه می‌دهد.

ادامه مطلب
  •   دسته بندی : تاریخ معاصر
  •   بازدید :1939 بار
  •   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۲۷

شیخ خزعل رئیس  قبیله  مُحیسن  شاخه ای  از قبیله  بنی کعب  ساکن در خوزستان  و با نفوذ ترین  فرد  در آن منطقه  بود ، به طوری که همه مسئولان  ادارات  ، با وجود  او هیچ اختیاری  نداشتند  . شیخ خزعل  با انگلیسی  ها ارتباط داشت  و انگلیسی  ها از نفوذ  و قدرت  او برای ایجاد  امنیت  در خوزستان  استفاده می کردند  ، زیرا  آنان  برای استخراج نفت  در این منطقه  ، با وجود  عشابر مختلف  عرب و غیر عرب  ، به قدرتی  محلی  که امنیت  را برایشان  برقرار  سازد نیازمند  بودند ، با ظهور  رضاخان  و قدرت گیری  او ، بر شیخ خزعل  مسلم بود که او  دیر یا زود  با رضا خان  درگیر خواهد شد  . عاقبت  نیز چنین  شد . انگلیسی  ها شیخ خزعل  را فدای  رضاخان  کردند   تا او  را در میان مردم  قهرمان جلوه دهند . سرانجام شیخ خزعل به دستور رضا شاه به تهران  فراخوانده  شد و خود  و پسرش  مخفیانه  به قتل رسیدند .

ادامه مطلب
  •   دسته بندی : تاریخ معاصر
  •   بازدید :1089 بار
  •   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۲۱

فداییان اسلام  تشکلی مذهبی  ، سیاسی  و انقلابی بود  که در سال ۱۳۲۴ ش  به همت طلبه  جوانی  به نام  سید مجتبی  نواب صفوی  به وجود آمد  و تا  سال ۱۳۳۴ ش نقش  موثری  در  رویدادهای  سیاسی کشور  داشت . هدف  این جمعیت  برقراری  حکومتی بود  که  اجرای   قوانین   اسلام  را در دستور  کار خود  قرار   دهد .  شهرت و تاثیر  این جمعیت  بیشتر  مدیون اقدام های  مسلحانه  و ترورهای  بود که به دست اعضای  آن صورت گرفت  . آنها  نخست  احمد کسروی  را به اتهام  افکار  و نوشته های  ضد شیعی اش به قتل  رساندند (۱۳۲۴ش) . سپس  ، عبدالحسین  هژیر  وزیر  دربار را به جرم  فساد و خیانت کشتند . قتل  رزم آرا  یکی دیگر از اقداماتی بود  که فداییان  اسلام  به عهده گرفت  . همراهی  و همکاری  فداییان اسلام  به جبهه ملی  و دولت  دکتر مصدق خیلی زود  به دشمنی تبدیل شد ؛ زیرا از  نظر فداییان  اسلام آن دولت  وفادار و مصمم  به اجرای  قوانین  و احکام  اسلام نبود . از این رو  ، دکتر  حسین فاطمی  را که وزیر  خارجه دولت مصدق بود  ، ترور  کردند  اما  او جان  سالم به در برد . پس از آن  نواب  صفوی و برخی  از یارانش  در زمان مصدق   مدتی به   زندان افتادند  .

ادامه مطلب
  •   دسته بندی : تاریخ معاصر
  •   بازدید :1174 بار
  •   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۱۸

نهضت جنگل  قیامی  مردمی بود  که در یکی از حساس ترین  دوره های تاریخی  کشور ما  ، شکل گرفت . این  نهضت از جنگل های گیلان  آغاز شد  و سپس  ، روستا ها  و شهرهای  این استان را  در بر گرفت  و هفت سال ادامه یافت . رهبر نهضت  جنگل ، میرزا  کوچک خان ، طلبه آزاد منش  و انقلابی  و فردی  مودب  ، متواضح  ، خوش  برخورد و پای بند  به اجرای دستورات  دینی بود . او  از همان   ابتدای جوانی  دارای  صفات عالی  و ممتاز  بود و در میان  همسالان خود شاگردی با استعداد  ، بی پروا و طرفدار  عدل و حامی  مظلومان  به شمار  می رفت ؛  آن چنان  که هر گاه کسی به  دیگری ستم می کرد  ، مشت  میرزا  را بالای  سر خود می دید .  او مردی متفکر  و آرام بود  ، زیاد حرف نمی زد  ، جذبه  ای  خاص بود  و به ندرت  اتفاق می افتاد  که مخاطبش  مجذوب  متنانت  و بیان او نشود .میرزا  یک مرد مذهبی  تمام عیار بود و هیچ گاه  واجباتش  را ترک نمی کرد  .او به اشعار فردوسی  علاقه خاصی  داشت ، به طوری که  در مرکز  فرماندهی خود  در جنگل  ، جلسات  منظمی  برای خواندن  شاهنامه  ترتیب داده بود .

ادامه مطلب
  •   دسته بندی : تاریخ معاصر
  •   بازدید :2449 بار
  •   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۱۰/۰۸
نگارنده :حسین بیانی
( پایه یازدهم -رشته مکانیک )

 

  • ایل قاجار

ایل قاجار از طوایف ترک زبان شرق آسیاست که با ایجاد سلسله پادشاهی قاجار یک و نیم قرن در ایران حکومت کردند. پیرامون اصل و ریشه ایل قاجار قول‌های مختلفی وجود دارد. برخی اصل و ریشه‌ی قاجار را به ترکمن‌ها می‌رسانند، برخی دیگر به اشکانیان و طبق قولی دیگر که از شهرت نیز برخوردار است، ریشه‌ی آنها به مغول بر می‌گردد. آن ها در دوره تیموری به سمت آسیای مرکزی حرکت نمودند و در شمال ایران آن عهد ساکن شدند. شاه عباس صفوی گروهی از آنها را در إسترآباد (گرگان، گلستان فعلی) ساکن کرد و با اینکه طوایف دیگری از این ایل در جاهای دیگر سکونت داشتند ولی سلسله قاجار از همین قاجاریان استرآبادی به وجود آمد. بنیان گذار این سلسله محمد خان قاجار بود که به علت حادثه‌ای که برای او در سنین نوجوانی پیش آوردند، او را اخته نمودند، از این‌روی به «شاه خواجه» و «آغا» گشت.

ادامه مطلب
  •   دسته بندی : تاریخ معاصر
  •   بازدید :2075 بار
  •   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۲۹
 خارجیان علاقه خاصی به نظام قضایی ایران داشتند؛ زیرا تا سال ۱۳۴۷ه.ق/ ۱۹۲۸م از حقوق ویژه کاپیتولاسیون استفاده می‌کردند. تا زمان انعقاد عهدنامه ترکمانچای بین ایران و روسیه در سال ۱۲۴۴ه.ق/ ۱۸۲۸م (که مبنای تعامل با ملل کامله‌الوداد را با سایر دولت‌هایی که با ایران رابطه داشتند تشکیل می‌داد) وضعیت حقوقی خارجیان (به‌ویژه اروپاییان) کاملا به عرف و عادت بستگی داشت.در روزگار صفویه؛ افشاریه و زندیه اروپاییانی همچون انگلیسی‌ها، فرانسوی‌ها، هلندی‌ها، روس‌ها از حقوق کاپیتولاسیون که شاهان متوالی اعطا کرده بودند، بهره‌مند می‌شدند.

ماهیت و میزان این حقوق به مقتضای زمان تغییر می‌کرد اما به‌طور کلی اروپاییان حق داشتند تا مطابق با قوانین خودشان (در مورد کمپانی‌های هندشرقی) با کنسول‌های خودشان محاکمه شوند. گرچه شاهان قاجار حقوق مشابهی به روس‌ها و انگلیسی‌ها (دو ملتی که تعداد زیادی از اتباعشان در ایران کار و زندگی می‌کردند) اعطا نکرده بودند، کنسول‌های روسیه و بریتانیا مجاز بودند که اقتدار قضایی خود را در دعاوی حقوقی و کیفری اتباع خود به‌کار گیرند.

ادامه مطلب
  •   دسته بندی : تاریخ معاصر
  •   بازدید :3367 بار
  •   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۲۶

مدتی است که مصدق‌ستیزان موضوع امت‌گرا بودن دکتر مصدق را پیش کشیده‌اند و یکی از گفته‌های مصدق درباره فروش نفت به کشورهای اسلامی را تحریف می‌کنند و اینچنین نتیجه می‌گیرند که مصدق امت گرا بود. آنها حتی پا را فراتر می‌گذارند و از اصطلاح «نفت اسلامی» درباره ملی شدن صنعت نفت استفاده می‌کنند.

شاید این اشخاص ادبیات سطح پایین در دنیای سیاست را بیشتر می‌پسندند و درکی از ادبیات دیپلماتیک ندارند بنابراین تعجبی ندارد که متوجه معنا و مفهوم گفته‌های دکتر مصدق نشوند. در واقع مصدق‌ستیزان گویا سواد کافی برای درک سخنان این بزرگ مرد تاریخ معاصر را ندارند. طبیعی است که دکتر مصدق همواره با ادبیات محترمانه و البته دیپلماتیک سخن می‌گفت.

در نوشتار پیش رو به این تحریف مصدق‌ستیزان پاسخ می‌دهیم تا مشخص شود موضوع از چه قرار است.

ادامه مطلب
  •   دسته بندی : تاریخ معاصر
  •   بازدید :2636 بار
  •   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۱۵
  افزایش قیمت‌ها و گرانی‌ها با شورش‌ها در تاریخ معاصر ایران پیوند ناگسستنی دارد. ماجرای گرانی قند در دوره قاجار که باعث به فلک بسته شدن تجار قند در تهران از سوی «میرزا احمد علاء‌الدوله» والی تهران که با نظر «عبدالمجید میرزا عین‌الدوله» صدراعظم وقت و بدون در نظر گرفتن شکست روسیه از ژاپن در سال ۱۹۰۵ میلادی و ارتباط گرانی قند با آن رویداد، سختگیری بر تجار قند را انجام داد، یکی از عوامل مؤثر در انقلاب مشروطیت ایران شد.

در آن زمان قند مصرفی ایران بیشتر از روسیه وارد می‌شد. گران شدن قند در روز‌های آخر رمضان ۱۳۲۳ هجری قمری-١٢٨٤ هجری شمسی در تهران منجر به اعتراض تاریخی شد که راه را برای انقلاب مشروطه هموار ساخت.

ادامه مطلب
  •   دسته بندی : تاریخ معاصر
  •   بازدید :2194 بار
  •   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۴/۰۷

صنعت برق از میانه‌های دوره قاجار، هنگام سلطنت ناصرالدین‌شاه به ایران وارد شد. روشنایی خانه‌ها تا پیش از پیدایش کارخانه برق، به شیوه سنتی به وسیله چراغ‌ها و فانوس‌های دستی انجام می‌گرفت. کوی‌ها و خیابان‌ها اما وضعیتی دگرگونه داشتند.

عبدالله مستوفی در کتاب شرح زندگانی من دراین‌باره می‌نویسد «در اینوقت کوچه‌ها چراغ عمومی نداشت، فقط اعیان دم در خانه‌های خود چراغی به جرز وصل به در خانه نصب می‌کردند.

بنابر این فانوس و فراش فانوس‌کش یکی از لوازم زندگی بود. عظمت این فانوس که گاهی قطر دایره سیلندری آن به نیم و بلندی آن به یک ذرع می‌رسید، از حیثیت اجتماعی صاحب آن حکایت می‌کرد. بدون اینکه نظامنامه داشته و اندازه‌ای برای قطر و قواره آن با مقام صاحب فانوس معین باشد، مردم حق و حسابدان آن دوره هیچوقت از حد خود تجاوز نکرده و فانوس بزرگتر از آنچه باید و شاید جلو خود نمیانداختند».

ادامه مطلب
  •   دسته بندی : تاریخ معاصر
  •   بازدید :2313 بار
  •   تاریخ انتشار : ۱۳۹۸/۰۳/۰۹

صد و اندی سال از انقلاب مشروطه می‌گذرد. درباره مشروطه و وقایع منتهی به نخستین انقلاب ایران در دوره مدرن بسیار گفته و نوشته‌اند. از روزهای نخست واقعه تا همین امروز تاریخ‌نگاری مشروطه همچنان ادامه دارد: از مورخان نخستین که با نگاهی از سر شگفتی و تحسین به مجاهدان و مبارزان مشروطه می‌پرداختند تا گرایش غالب بعدی که دیدگاه انتقادی به مشروطه و مشروطه‌خواهان داشت و بعدها نیز تاریخ‌نگاران اجتماعی که با رویکرد «تاریخ از پایین» می‌کوشند انقلاب مشروطه را در زمینه و زمانه خود بسنجند و بسترهای مادی و نقش مردم را در تحولات جامعه عصر مشروطه نشان دهند.

بی‌تردید فهرست‌کردن عناوین نوشته‌هایی که مستقیم یا غیرمستقیم به جنبش مشروطه‌خواهی و ریشه‌های شکل‌گیری آن در تاریخ معاصر پرداخته‌اند و نوشتن توضیح مختصری بر این نوشته‌ها که بالغ بر هزار جلد کتاب و تعداد بیشتری مقاله، ‌سخنرانی، پایان‌نامه و دیگر آثار تحقیقی است، خود در قالب کتابی حجیم می‌گنجد که برخی محققان پیش‌تر انجام داده‌اند.

ادامه مطلب
صفحه 1 از 512345
تگ ها سرای تاریخ ، سایت تاریخی ، دانلود ، مقالات ، داستان های تاریخی ،تاریخ ، مطالب تاریخی ، زندگینامه ها ، سایت سرای تاریخ ، وب سایت سرای تاریخ ، تاریخ